Gaztak

Queso Roncal Queso Idiazabal

Ganzta egitia
(Mariano Mendigatxa. 1904. Resurrección Mª de Azkueri bidalitako gutun baten aterakina)

Ganzta egiten da onletan; onla da, kabaña, eta xasgu (c) urteoro egiten deina; kabaña ganztaren egiteko, eta artzayen erretiroarentako; eta xaxgiua ardien bilgunia (d), xaxtako, edo irauskistako, edo erextako, gero eznia biltan dei olaberratara; kan egoxtan dei koaju bihar diona, kuajatuz geroz, desergiten dei guziua, isartan dei, zuki lodi batian; gero bi eskiuez faiten dra biltuz, biltuz, eta isartan dei mukulu (e) batian; kari erraiten dabey matoina (f); matoina erkiten dei xura batra; kan esprimitan dei onki zuku guziua; gero isartan dei, aro deo kaxal batian, erstuz (g) suaren beroareki, egiten dei ganzta.

Zuku (h) baratan dena, egoxtan dei bertz batian, egosiz geroz baratan da errebullokatruk, gero agorxaliaz (i) biltan dei errebulloak eta kartaz egiten dei errekesuna; errekesunetik baratan den zukiuari erraiten dabei txirikot (j); txirikotaz gizentan tei txerriak eta bai emoiten dei ere erremediotako anitx eriri; ardi bapanari gentan dabei iror edo laur libra ganzta; eta zortzi edo amar onza errekesun. Ganzta saltan dei, freskuan, ogei ta zazpira pezeta arroba; eta orai pezeta bana libra; errekesuna saltan dei, bira erriak libra; errekesuna gastatan da zukugarritako (k) goreximan eta bijiliazko egunetan; gente komunak zopatako, nayago du errekesuna ezik orioa. 

(1) Kutxarro – Kuezo
Jezteko erabiltzen den metalezko ontzia

(2) Zortxe
Zurezko oinarria, non uztaia edo kashala bermatzen den, gazta non estutu. Zulo txiki bat du, eta hortik ateratzen da seruma.

Ordeñar
gazta-sutondoan
1

KUTXARRO

cuna-queso-Abel-Castro

(3) Kashala
Azala erronkarieraz. Gaztari eta gatzaren azalari forma ematen zitzaion eraztuna izendatzeko erabili zen.

(4) Zipite
Gaztan sartzen den zurezko edo metalezko pintxoa, gazura barrutik ateratzeko.

(5) Zankarte
Especie de pinza para apretar la kashala o aro.

 

un-poco-de-queso-Abel-Castro
kashala-zipite
2

ZORTXE

3

KASHALA

4

ZIPITE

Pastor-Bardenas
EUS
Powered by TranslatePress